ارزیابی داده‌های زمین‌شناسی- ژئوشیمی اکتشافی اندیس مس علیشار جهت تعیین الگو و تیپ کانه‌زایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد زمین‌شناسی اقتصادی، گروه زمین شناسی، دانشگاه اصفهان

2 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه اصفهان

3 استادیار، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان

4 استادیار دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان

5 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور، ج.ا.ایران

چکیده

اندیس مس علیشار با پتانسیل بالای مس- طلا در استان مرکزی و کمربند ارومیه دختر قرار دارد. واحدهای زمین‌شناسی منطقه شامل گدازه آندزیتی، تراکی آندزیتی - آندزیتی بازالتی، توف آندزیتی - آندزیتی بازالتی و توف ریولیتی - داسیتی است. دگرسانی‌های هیدروترمال همچون فیلیک، پروپیلیتیک، رسی و سیلیسی شدن (سنگ‌های سیلیسی آهن‌دار برشی شده) حامل اکسیدها و هیدرو اکسیدهای آهن (هماتیتی شدن، گوتیتی شدن) و کانه زایی مس و کم و بیش طلا در این مجموعه به چشم می‌خورد. همبستگی بالای مس و آهن با حضور کالکوپیریت و همبستگی بالای طلا و آرسنیک و بیسموت، با جانشینی آن در کانی‌های سولفیدی مس و بیسموت و آرسنوپیریت تطابق دارد. آنالیز آماری چند متغیره نشان از حضور سه مرحله اصلی کانه زایی در منطقه دارد. اولین مرحله از عناصر مس، طلا، نقره، بیسموت، منگنز، کبالت و روی، مرحله دوم از آهن و آنتیموان و آخرین مرحله از آرسنیک، کادمیوم و مولیبدن غنی‌شدگی نشان می‌دهد. ترکیب سنگ میزبان، نوع کانه‌ها و دگرسانی‌ها، محیط تکتونیکی و نتایج ژئوشیمیایی همچون حضور کانه‌های آهن، مس و طلا، همبستگی بالای این عناصر با یکدیگر و بالا بودن غلظت این عناصر نسبت به سایر عناصر نشان از شباهت این اندیس با کانسارهای IOCGدارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of geological and geochemical exploration data of Alishar copper index and determination of its mineralization type

نویسندگان [English]

  • Marzieh Ghaedamini Harooni 1
  • Hashem Bagheri 2
  • Hooshang Asadi Harooni 3
  • Ahmadreza Mokhtari 4
  • Farimah Ayati 5
چکیده [English]

Alishar index with high potential to Cu-Au mineralization is located in Urumieh-Dokhtar magmatic belt and in Arak province. Geological units of the area consists mainly of andesitic, Trachyandesitic-basaltic andesite lava, andesite to basaltic andesite tuff and rhyolitic to dacitic tuff which is affected by hydrothermal solutions so the igneous rock units display some kinds of alterations such as phyllic, propylitic, argilic and silicic alterations as well as iron oxide (hematite, goethite) and copper mineralization. Plentiful silicified and mineralized veins and veinlets is a favorable environment for gold mineralization. High correlation between Cu and Fe can be explained by the presence of chalcopyrite and correlation between Au, As and Bi are attributed to substitutions in Cu, Bi minerals and arsenopyrite. Multivariate statistical analyses have demonstrated three stages in mineralization in the area. The first stage shows: Cu, Au, Ag, Bi, Mn, Co and Zn; the second stage includes: Fe, Sb and the last stage comprises as, Cd and Mo enrichment. The evidences comprising host rock composition, ore minerals, alteration types, tectonic regime, geochemical analysis results and high correlation between Fe, Cu and Au and also elevation in concentration of these elements demonstrates that Alishar mineralization is similar to IOCG.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Alteration
  • Correlation
  • Alishar Copper
  • Urumieh Dokhtar Zone